نگاهی به زندگی استادوزیری

علینقی وزیری(1265 - 1358 )
کلنل وزیری فرزند موسی ، افسر قزاق ، در نهم مهرماه 1265 خورشیدی در تهران چشم به جهان گشود. در پانزده سالگی نزد دایی خود حسینعلی خان به فرا گرفتن تار پرداخت و به توصیه ی او نواختن ویلون را هم آغاز کرد و مدتی هم نزد درویش خان به تعلیم گرفتن تار مشغول شد و از شاگردان ممتاز آقا حسینقلی و درویش خان گشت.
وزیری پس از چندی نزد « یـاور آقا خان » یا « یاور آتا خان » که سرپرست موزیک نظام بود مقامات موسیقی و « نت » خوانی را یاد گرفت و همین آشنایی با نت بود که او را برای شناخت موسیقی اروپـایی روانـه دیـار فــرنگ کرد و مدّت سه سال در پـاریس و دو سال در آلمان ، « علم هماهنگی » یا « هارمونی » و اصول دیگر موسیقی غرب و خط نت را آموخت و با این نوشته ها و اندوخته های گرانبها به وطنش ایران بازگشت و برای روشن کردن چراغ خاموش از کار افتاده ی موسیقی ایران ، با عزم و اراده ی راسخ و همتّی مردانه قد علم کرد و نه تنها به موسیقی مرده و از میان رفته ی ایران جان داد ، بلکه تا آنجا که از قدرت یک فرد عادی خارج است آن را پرورش داد و بزرگ کرد. و به همین جهت تمام موسیقی دانان ایران متفق القولند که استاد علینقی خان وزیری را باید پدر موسیقی جدید ایرانی دانست که گذشته از حقوق پدری ، « حق حیات » هم به گردن فرزند خود دارد زیرا نه تنها آن را تقریباً از « عدم » به وجود آورده بلکه به روح مرده و از کار افتاده ی آن نیز نیرو و نشاط تازه ای بخشیده است.
استاد وزیری اولین پایه گذار موسیقی جدید ایران بعد از انقلاب مشروطیت بود که ردیفهای آقا میرزا عبداله و آقا حسینقلی را نوشت و برای اولین بار تعلیم صحیح ویلون را به عهده گرفت و به شاگردانش آموخت که نواختن ویلون از کمانچه جدا می باشد.
علینقی وزیری شاگردانی را تربیت کرد که هریک از آنها در موسیقی ایران از اساتید فن گشته اند که از میان آنها می توان از : ابوالحسن صبا ، روح اله خالقی ، موسی معروفی ، حسینعلی ملاح و فروتن را نام برد.
استاد وزیری در ساختن و پرداختن مارش های ملـی و میـهنی زحمات فراوانی کشید قطعاتی مانند : « خاک ایران » ، « ای وطن » و « مارش ظفر » را ساخت و بعد از عارف نخستین کسی بود که موسیقی ایران را از انزوا بیرون آورد و در دسترس عامه به طور علمی قرار داد.
زنده یاد کلنل علینقی وزیری ، برای شناساندن موسیقی اصیل و سنتی ، کشور چه در داخل ایران و چه در خارج آن فعال و کوشا بود به طوری که علاوه بر کنسرتهای متعددی که در سراسر کشور بر پا می کرد از هر فرصتی جهت شناساندن موسیقی ملی ایران استفاده می برد و زمانی که شادروان بدیـع زاده ، جهت پر کردن صفحه و کارهای مربوط به موسیقی عازم هندوستـــان گردیده بود ، طی نامه ای از وی خواسته که ببیند به چه وسائلی می توان در آن کشور موسیقی اصیل ایران را شناساند و کنسرتهایی برپا کرد ؛ مقدمات آن را وی فراهم آورد.